BlauwBloed--overlayTop BlauwBloed--overlayBottom BlauwBloed--overlayHeader BlauwBloed--overlayLeft BlauwBloed--overlayOrange Icon--npo Icon--EO Icon--tag Icon--search Icon--menu Icon--close Icon--image Icon--photo Icon--audio Icon--video Icon--play Icon--instagram whatsapp instagram-with-circle Icon--mail twitter twitter-with-circle facebook facebook-with-circle Icon--rss clock

Nieuw hoofdstuk voor de glazen koets

Exact tweehonderd jaar nadat Willem I het koningschap aanvaardde, is in het Louwman Museum in Den Haag een tentoonstelling over de restauratie van de glazen koets geopend. Voor de glazen koets breekt na de vijf jaar durende restauratie een nieuw hoofdstuk aan.

Koning Willem-Alexander kwam maandagmiddag naar het museum om het pronkstuk van de expositie te onthullen, het oudste rijtuig van het Koninklijk Staldepartement. Het rijtuig is onder meer gebruikt bij de huwelijken van zijn ouders prinses Beatrix en prins Claus, en zijn grootouders prinses Juliana en prins Bernhard.

Professor Henk te Velde, lid van het Nationaal Comité 200 jaar Koninkrijk, nam de huidige koning mee terug in de tijd. ''Willem reed, nog zonder glazen koets maar wel per rijtuig, op 16 maart 1815 vanaf Noordeinde naar het Binnenhof. Kanonschoten klonken bij zijn vertrek aan en het koninklijke rijtuig werd voorafgegaan door een militaire escorte en begeleid door lakeien en een reeks rijtuigen met ministers, leden van de hofhouding en de adel'', bracht Te Velde in herinnering.

Modern

Willem I bestelde de glazen koets in 1821 bij de Brusselse rijtuigbouwer Pierre Simons, die het rijtuig pas in 1826 voltooide. ''Bij een koets denken we nu aan iets archaïsch, maar het was toen een moderne vorm van vervoer. In Noord-Nederland reed pas in 1838 de eerste trein en pas rond 1900 de eerste auto'', zei Te Velde. ''Het rijtuig was niet voor dagelijks gebruik, maar voor ceremoniële gebeurtenissen en de fraaie vorm benadrukte de waardigheid van het koningschap. Maar als het rijtuig langsreed, dan was het toch eigenlijk alsof je een moderne representatieve bolide zag.''

''Het rijtuig was representatief en modern, maar werd gebruikt op momenten dat nu de gouden koets wordt ingezet, vooral op Prinsjesdag.'' Te Velde noemde de glazen koets zowel tijdlozer als historischer dan de gouden koets, die rond 1900 werd gebouwd toen er al auto's reden en meteen als een museumstuk werd gezien.

Restauratie

Koetsen zijn inmiddels uit het straatbeeld verdwenen, behalve in Den Haag waar ambassadeurs nog steeds met galarijtuigen naar Paleis Noordeinde worden gebracht, zei museumeigenaar Evert Louwman.

De glazen koets is de afgelopen vijf jaar grondig gerestaureerd, net zolang als de bouw had geduurd. Daar ging al twee jaar historisch onderzoek aan vooraf. Louwman noemde de koets opvallend groot en elegant, hij is zelfs een beetje verliefd geworden op het schitterende koetswerk. ''Deskundigen noemen dit de mooiste koets van Europa. Ik ben blij dat het is gelukt dat de koets nu in dit museum staat.''

De tentoonstelling over de restauratie en de glazen koets zelf zijn tot en met 21 juni in het Louwman Museum te zien.

Boek

Na de tentoonstelling in het Louwman Museum in Den Haag is het galarijtuig weer beschikbaar om blikvanger te zijn in een koninklijke stoet, zegt Jan-Willem Landman, die een boek schreef over de glazen koets.

Landman mocht dinsdag na de onthulling van het restauratieresultaat het eerste exemplaar van zijn boek overhandigen aan koning Willem-Alexander. Het boek is eigenlijk nog niet voltooid. Er volgt nog een hoofdstuk dat pas na maandag 16 maart kan worden geschreven, de dag dat Willem-Alexander de expositie over de glazen koets opende en vol bewondering keek naar het pronkstuk in goud gecombineerd met rood, wit, blauw.

Dat hijzelf ooit nog op de rode kussens achter het glas plaats zal nemen op een belangrijke ceremoniële dag is niet uit te sluiten, bleek uit de toespraak van kolonel Bert Wassenaar die verantwoordelijk is voor de collectie koetsen. ''Alleen de schoonheid van dit rijtuig kan al voldoende reden zijn om hem mee te laten rijden bij een officiële gelegenheid'', zei Wassenaar, om er vervolgens nog een belangrijkere reden aan toe te voegen. Namelijk dat het rijtuig de geschiedenis van 200 jaar koninkrijk beslaat. Het was maandag exact twee eeuwen geleden dat Willem I het koningschap van Nederland aanvaardde.

Expositie

Koning Willem-Alexander nam uitgebreid de tijd om de expositie over de restauratie te bekijken. Hij liep langs oude bekleding, kussens, leerwerk en rijkswapens die vervangen zijn en nu in vitrines liggen. De koning bladerde vervolgens geïnteresseerd in het bijbehorende boek van Landman. Hij verwonderde zich over de elegantie en de lichtheid van het vervoermiddel, zoals Landman het rijtuig treffend omschrijft.

''Het was mijn bedoeling een boekje te schrijven, het is een boek van tweehonderd pagina's geworden'', zegt Landman. De koning vertelde Landman dat hij heel blij was met het naslagwerk. ''Tijd voor een uitgebreide uitleg over het rijtuig ontbrak vandaag. Hij vindt het prettig hierover te kunnen lezen. En hij vond het uiteraard leuk om te zien dat er foto's in staan van het huwelijk van zijn ouders en grootouders'', zegt Landman. ''Bij beide huwelijken werd de glazen koets gebruikt door het staatshoofd in de huwelijksstoet. De glazen koets staat bovenaan in de rangorde van de koetsencollectie.''

Vaandelgroet

Landman denkt zeker te weten de glazen koets ooit weer gaat rijden door de straten van Den Haag. ''De bedoeling was zelfs om het rijtuig in te zetten bij de vaandelgroet van de landmacht aan de koning, in januari vorig jaar. Maar toen was de restauratie nog niet voltooid'', onthult Landman.

Beatrix nam als koningin het besluit het rijtuig zo te restaureren dat het weer gebruikt kon worden. Het zou dus onlogisch zijn om de koets in het museum te laten staan, redeneert Landman.

Bron: ANP

Meer over

Dit artikel zit in de dossiers: