Dit zei koning Willem-Alexander tijdens de kerst­toe­spraak van 2022

Slavernijverleden

"Voor wat er toen aan onmenselijks is aangericht in de levens van mannen, vrouwen en kinderen, draagt nu niemand de schuld. Maar door ons gezamenlijke verleden eerlijk onder ogen te zien en de misdaad tegen de menselijkheid die de slavernij was te erkennen, leggen we wél een fundament onder een gezamenlijke toekomst." De koning haakte aan bij de excuses die premier Mark Rutte afgelopen maandag namens de regering aanbood voor het slavernijverleden.

"Het afgelopen jaar hebben mijn vrouw en ik met mensen van alle leeftijden over dit onderwerp gesproken, onder wie nazaten van mensen die een aantal generaties terug leefden in slavernij. In het komende herdenkingsjaar zal dit onze aandacht houden. Wij blijven betrokken", aldus de koning.

Moeilijke tijd

Voor velen valt er "een schaduw van zorgen" over dit kerstfeest, zei koning Willem-Alexander. Hij begrijpt dat er sprake is van "onzekerheid", "stress" en "boosheid". "Het is een heftige tijd, zeggen mensen tegen me. Is er genoeg geld om de rekeningen te betalen nu alles zo duur geworden is? Waar vind ik eindelijk een geschikte woning of een studentenkamer? En hoe moet het met de toekomst van mijn bedrijf?"

De koning noemde dit een "confronterende" tijd, met het oog op onder meer de klimaatverandering en "botsende belangen" in ons land. "We voelen op onze klompen aan dat we moeilijke beslissingen niet meer vooruit kunnen schuiven."

Lees verder onder de foto.

Zondebokken

Dit alles zorgt voor onzekerheid, stress en boosheid, stelde Willem-Alexander. "Het kan dan even opluchten om stoom af te blazen. Maar we moeten niet blijven steken in het zoeken naar zondebokken en in cynische kritiek of onverschilligheid." Want, zei hij, "democratie betekent niet dat degenen die het hardst roepen hun zin krijgen."

De koning riep op tot saamhorigheid. "Mijn oproep aan ieder van u en ieder van jullie is: haak aan, luister mee, denk mee, doe mee." Hij vroeg mensen om "de blik naar buiten te richten en ons op te trekken aan het voorbeeld van anderen". "Zoals het Oekraïense volk dat nu al tien maanden standhoudt tegen het brute geweld van Rusland, met ongelofelijke moed en eensgezindheid."

Beeld: ©RVD – Bart Maat