Herman Pleij: 'Gouden Koets gaat het museum in'

Toen in 2015 de renovatie van de Gouden Koets begon, ontstond er een debat over of de Koets moest terugkeren na de restauratie. "Dit debat lijkt steeds meer toe te nemen", zegt historicus Herman Pleij. "Het gaat in het museum niet zozeer om bewonderen, maar om uitleggen. Uitleggen wat het voorstelt, wat je ziet. Daar is zeer veel behoefte aan. Daaraan gekoppeld is dus de discussie. Die wordt nu heel breed gevoerd, er worden zoveel mogelijk mensen aan het woord gelaten. Daarna kan de koning besluiten wat er gaat gebeuren met de Gouden Koets."

Dat de koning die discussie zelf ook aangejaagd zou hebben, zodat hij input zou krijgen vanuit de samenleving, sluit Pleij niet uit. "Zodat hij later een weloverwogen besluit zou nemen. Ik vind het ook heel verstandig dat dit zo gaat."

Pleij vermoedt dat de Gouden Koets het museum in gaat, en dus niet meer gebruikt gaat worden op Prinsjesdag. "Ik denk dat het besluit zo zal vallen dat de koets het museum in gaat. Dat hoeft niet het Amsterdam Museum te zijn, dat kan ook heel goed een ander museum zijn zoals in Arnhem of waar dan ook. Amsterdam zou heel terecht zijn, want die heeft de koets geschonken aan het vorstenhuis."

Op de linkerkant van de Gouden Koets heeft schilder Nicolaas van der Waay onder meer een knielende zwarte man en een inwoner van toenmalig Nederlands-Indië afgebeeld. De schildering moest duidelijk maken hoe de koloniën dankzij Nederland beschaving en ontwikkeling was bijgebracht. Eind negentiende eeuw was deze afbeelding 'normaal'. Maar anno 2020 roept het schilderij afschuw op bij mensen. Dat riep de vraag op: hoort de koets niet thuis in een museum? Pleij: "Mensen zeggen: je kunt het wel vertellen en uitleggen, maar ik zie vernedering en personen die knielen."