Van penseel tot pixel: hoe de Oranje-juwelen door de eeuwen heen zijn vastgelegd
Juwelen 💎
Leestijd: 3 minDoor Jeanine van Nieuwkoop - Steenhoven
Juwelen 💎
Leestijd: 3 minDoor Jeanine van Nieuwkoop - Steenhoven
Vandaag de dag zien we de schitterende juwelen uit de Oranje-kluis haast in het echt, door foto’s en video’s. Dat was vroeger wel anders. Toen werden de pronkstukken van de koninginnen op portretten vastgelegd. Juwelenhistoricus Martijn Akkerman laat ons drie voorbeelden zien.
Op eeuwenoude portretten zijn vaak juwelen te zien die vandaag de dag nog steeds worden gedragen. "Je kunt de geschiedenis van zo’n juweel aan de hand van een portret volgen", legt juwelenhistoricus Martijn Akkerman ons uit. "Een heel mooi voorbeeld daarvan is het portret van koningin Sophie. Het is geschilderd door Winterhalter, de Europese hofschilder, met daarop een aantal juwelen."
Lees verder onder de afbeelding.
Op het portret valt in eerste instantie het diadeem met sterren op, maar er pronken ook nog andere juwelen aan de armen van koningin Sophie. "Een armband waarvan nog een tweede exemplaar aanwezig is geweest, want vanaf de oudheid was het gebruikelijk om aan beide polsen gelijke armbanden te dragen. Tot de opkomst van het polshorloge. Dat zien we bij koningin Sophie", merkt de juwelenhistoricus op. Aan haar linkerarm draagt ze namelijk een gouden horloge, en dat doet ze niet zomaar. "Een horloge, naar ons en de schilder toe. Dat wilde ze dus duidelijk tonen als nouveauté." De juwelenkenner herkent wellicht nog een juweel op het portret dat nog steeds wordt gedragen: de broche met druppelvormige parel.
Lees verder onder de foto's.
Op het portret van koningin Emma, in 1899 geschilderd door kunstschilder Martens, schitteren een aantal saffieren juwelen. "Zij draagt het diadeem dat koningin Máxima gedragen heeft tijdens de inhuldiging", vertelt Martijn Akkerman. "Het is toen iets aangepast. Als we kijken naar het portret van koningin Emma, dan zit er in het midden bovenop een soort pluimpje. Bij koningin Máxima is het rechtgemaakt van boven."
Lees verder onder de afbeelding.
Juwelen: het inhuldigingsdiadeem van koningin Máxima
Het collier dat Emma op het portret draagt, is tegenwoordig terug te zien als klein saffieren diadeem. "Dat diadeem kan makkelijker gedragen worden dan het hoge diadeem dat uitsluitend de koningin of de vrouw van de vorst mag dragen", legt de juwelenhistoricus uit.
Lees verder onder de foto's.
Hoewel er van de laatste drie Nederlandse vorstinnen veel meer foto’s zijn dan van de vorige koninginnen, is er een bijzonder juwelenportret van koningin Beatrix. "De Amerikaanse kunstenaar Andy Warhol heeft in 1985 een hele serie portretten gemaakt van onze koningin Beatrix. Dat zijn vier zeefdrukken in verschillende kleuren, die als set met zijn vieren superzeldzaam zijn", weet Martijn Akkerman te vertellen over de kunstwerken.
Lees verder onder de foto.
Ook op deze portretten van toen nog koningin Beatrix zijn een aantal opvallende juwelen te zien. "Ze draagt het zogeheten harpdiadeem. Het diadeem is wat lichter en dus wat makkelijker te dragen. We weten dat koningin Beatrix snel hoofdpijn had van het dragen van diademen", legt Akkerman uit.
Beeld: Koninklijke Verzamelingen, Den Haag / Paleis Het Loo / ANP / ©RVD - Erwin Olaf
