Luister naar de vijfde aflevering van de Blauw Bloed-podcast!

Jaap Smit werkt al een aantal jaar als commissaris van de Koning. Hoe gaat dat? Hij werd niet gebeld door de koning zelf. “Als je commissaris wil worden, dan schrijf je een brief.” Jaap had uit eigen beweging gesolliciteerd. Hij zag een vacature en reageerde daarop. Die brief, geadresseerd aan de koning, kwam op het bureau van de minister van Binnenlandse Zaken.

Toen Jaap Smit na een sollicitatieprocedure de baan had gekregen en het nieuws bekend werd, feliciteerde iedereen hem. Vervolgens kreeg hij de vraag wat dit nou precies inhield. “En die vraag moet ik nog steeds heel vaak beantwoorden.”

Wat doet een commissaris van de Koning?

De commissaris van de Koning is een baan die al heel wat jaartjes bestaat. Nederland is ontstaan uit de Zeven Provinciën. "Vroeger was de commissaris van de Koning zijn vooruitgeschoven post in de provincie." Daarom is Jaap Smit ook commissaris in Zuid-Holland en niet van Zuid-Holland. Inmiddels is Nederland een eenheidsstaat en is commissaris een bestuurlijke titel geworden.

Aanwezig zijn bij een koninklijk bezoek is dus ook maar één deel van de baan. “Als ik het kort moet samenvatten is het van ceremonieel protocollair tot groot en bezwaar bestuurlijk.” Als commissaris van de Koning ben je het gezicht van de provincie in binnen- en buitenland. Zuid-Holland is ook een grote provincie, dus dat vergt veel tijd. “Ik ben geen politicus, maar ik moet overal wel vanaf weten.” Een veelzijdige functie waar van alles bij komt kijken en die niet alleen maar puur representatief is.

Streekbezoeken

Het eerste bezoek van de koning waar Jaap Smit aan meedeed was op 8 januari, negen dagen nadat hij geïnstalleerd was. Het 200-jarig bestaan van de krijgsmacht werd gevierd op plein 1818 in Den haag en de koning kwam voorrijden in een koets.  

Als de koning of koningin een uitgebreid bezoek brengt aan een van de gemeentes, dan is Jaap Smit ook aanwezig. Bij de begroeting, als de koning aankomt, is hij een van de aanwezigen die de koning begroet. Bij streekbezoeken fungeert hij als gastheer en dan wordt hij ook meer betrokken bij de organisatie. “Een koningsdag in het klein”, aldus de commissaris.  

Zo’n streekbezoek is een dag om nooit te vergeten. “Een feestelijke dag en ik ben dan blij te zien dat zij met grote interesse en plezier de mensen spreken.”  

Contact met de Koning

Of Jaap Smit en de koning elkaar regelmatig bellen? Nee. “Ik heb geen hotline”, aldus de commissaris van de Koning. Als het nodig is en hij moet echt iets met Willem-Alexander bespreken, dan kan dat uiteraard wel. Maar de meeste contacten verlopen via het hof. “Als het nodig zou zijn ben ik ervan overtuigd dat ik daar dan de tijd voor zou krijgen, maar dan moet het wel echt nodig zijn want hun agenda is natuurlijk ook vol."

Onvergetelijke bezoeken

Inmiddels is Jaap bij veel bezoeken geweest. Sommige bezoeken zijn hem beter bijgebleven dan andere. “De eerste Koningsdag 'nieuwe stijl' was in Dordrecht in 2015. Ik herinner me die dag nog heel goed. Een mooi programma met die wandeltocht door de stad.”

Ook het bezoek aan het Oranjehotel en grote congressen zijn hem goed bijgebleven. “Het brengt mij bij allemaal organisaties en kringen van mensen die voor mij ook relevant zijn. Het is een eer om de koning en koningin te mogen begeleiden en begroeten, maar voor mijn eigen werk is het ook een goede zaak, omdat ik daarmee op veel plekken in de provincie ben.” 

Jaap merkt de meerwaarde van het koningshuis tijdens de bezoeken. “De koning en koningin symboliseren onze verbondenheid met elkaar. Zij zijn daar het focuspunt van. Daar wordt veel over gesproken en ik zie de kracht daarvan.

Benieuwd naar wat de commissaris van de Koning in Zuid-Holland ons nog meer heeft verteld over alle protocollen en tradities die bij een bezoek komen kijken? Hoe het was om met de koning te gaan zeilen? En wat hij vond van de toespraak van Willem-Alexander op de lege Dam? 

Luister hier dan snel verder naar het vijfde deel van de Blauw Bloed-podcast of download hem in je favoriete podcast-app. Veel luisterplezier!

Luister hier alle afleveringen terug!