Is de mediacode nog van deze tijd?

In de kerstvakantie doken meerdere foto's op van ons koninklijk gezin in Argentinië. De Nederlandse pers mag hier niks mee doen, maar bij buitenlandse tijdschriften stonden deze foto's op de cover. Dat gebeurt wel vaker. In Nederland mag de pers geen foto's publiceren van de koning en zijn familieleden op privé momenten, maar voor buitenlandse pers geldt deze regeling niet. Door social media begint dat te wringen, zo vertelt koningshuisdeskundige Justine Marcella ons. "Het is moeilijk te verkroppen dat een Spaans tijdschrift tachtig foto’s heeft van koningin Máxima en prinses Amalia en dat wij als Nederlandse pers eigenlijk op non-actief staan."

Tekst gaat hieronder verder.

• Wat is de mediacode precies en wat gebeurt er als je deze niet naleeft?

  Klik hier

Buurlanden mogen wel, wij niet

"Je wil toch als koninklijk huis-journalist alles melden." Al zijn er volgens Justine ook grenzen. "Als Máxima in een sauna is, dan hoef ik dat niet te brengen, maar als ze op een kunstbeurs is zoals laatst in Amsterdam dan wil ik dat wel laten zien." De vraag of de mediacode nog van deze tijd is, doet volgens de deskundige ook in Den Haag ten ronde. "De mediacode is ruim twintig jaar oud inmiddels. Ik zie ook dat collega’s niet meer meteen bellen met de Rijksvoorlichtingsdienst, maar het [de beelden van het koninklijk gezin red.] gewoon plaatsen. Ik denk ook wel dat het niet langer houdbaar is, dat alle buurlanden het delen maar wij niet."

Lees verder onder de foto.

Social media inzetten

"Ik denk dat de koning ook een ander wapen heeft dan de mediacode om ons een beetje koest te houden, wat hij niet inzet. En dat is zelf wat meer te laten zien", legt Justine uit. "Je ziet alle Europese monarchieën heel veel privé delen, wij zien dat nooit. Wij zien nooit wat er binnen het paleis gebeurt. Als Amalia jarig is, komt er bijvoorbeeld geen nieuwe foto of een filmpje. Wat voor een kwaad zit erin om dat te laten zien? Het kan juist heel bindend werken."

Justine Marcella

Een monarchie heeft zichtbaarheid nodig. Als een koning niet gezien wordt, is zijn relevantie niet meer zo groot.

"En als er een officieel moment is, laat ons dan wat meer toe", beargumenteert de koningshuisverslaggever. Als voorbeeld haalt Justine de onthulling van de tulpentuin in Madrid aan. "Journalisten reizen daarnaartoe, maken kosten, het is een heel kort moment, niet even van een quote of een verklaring van: ‘ik heb hier zo’n fijne tijd gehad’, gewoon niks. Ze komt, geeft een handje en loopt weer weg."

'Monarchie heeft zichtbaarheid nodig'

Justine legt uit dat er een wisselwerking is tussen de pers en de koning. Ze hebben elkaar nodig. "Een monarchie heeft zichtbaarheid nodig. Als een koning niet gezien wordt, is zijn relevantie niet meer zo groot. Je moet dat verhaal vertellen om relevant te blijven." Een project krijgt aandacht omdat de koning of koningin er is en de media er verslag van doet. Social media kan ook een middel zijn om dat te doen. "En nogmaals we hoeven niet te zien hoe hij zijn veters strikt, maar het optuigen van de kerstboom in de stijl van zijn grootvader, kom maar op met dat filmpje!"

Lees verder onder de foto.

Einde van de mediacode?

Wordt de mediacode ooit opgeheven? Dat denkt Justine niet. "Ik kan mij wel voorstellen dat hij zegt: Nederlandse media, dank jullie wel dat jullie mijn dochters in redelijke anonimiteit hebben laten opgroeien. De mediacode had dat doel, maar voor nu laat ik het graag aan de rechter over als u zich misdraagt, om te bepalen of u zich echt misdragen heeft of dat er sprake is van persvrijheid." Justine heeft ook nog een boodschap voor de koning: "Kijk ook naar de journalisten die u al jaren volgen. Wij willen gewoon het verhaal vertellen van de Nederlandse monarchie, wij zijn er niet op uit om juice te delen."

• Justine Marcella over privacy koninklijk gezin: 'We zien de prinsessen vaak, maar we horen ze niet'

  Klik hier

Beeld: ANP