Onder de loep: Borduurkunst in de koninklijke mode

De borduurkunst kent al een lange traditie in de mode. Door de jaren heen zie je dat mensen weer meer aandacht krijgen voor het ambacht en daardoor stijgt de populariteit van borduurkunst.

Jan Taminiau is een groot fan van het toepassen van borduursels op de kleding. Koningin Máxima hebben we al verschillende keren in dit soort kleding gezien. "Iedere keer worden we weer getroffen door de kwaliteit, diversiteit en originaliteit", vertelt Bodo enthousiast.

Juliana

Koningin Juliana stond niet heel erg bekend als modekoningin. Ze droeg en herdroeg haar kleding heel vaak. Het moest aan een aantal eisen voldoen: het moest geschikt zijn voor de gelegenheid, mooi gemaakt en lekker zitten. "Dus niet per se wat de laatste mode was, maar meer waar ze zich goed bij voelde", aldus Bodo. Jarenlang was ze trouwe klant bij Maison Linette, destijds gevestigd in Den Bosch.

Beatrix

Toen Beatrix nog kroonprinses was, heeft ze haar hele bruidsgarderobe ook bij Maison Linette besteld. Dat was niet alleen haar bruidsjapon, maar ook een jurk die ze droeg op het galadiner voorafgaand aan haar huwelijk met Claus van Amsberg.

Bodo vertelt: "Het is eigenlijk een heel eenvoudig ontwerp, maar heel erg prachtig. Als je het van een afstandje ziet, straalt het luxe uit, maar het is wel ingetogen. Het mooiste begint eigenlijk naarmate je dichterbij kijkt. Dan zie je dat alle bloemen en aren allemaal machinaal geborduurd, maar alle glasparels en kristallen zijn er allemaal daarna met de hand opgezet. Al dat handwerk zorgt voor een hele mooi ingetogen en uitgesproken luxe."

'8 Pieces'

In 2014 ontwierp Claes Iversen een collectie genaamd '8 Pieces'. Bestaande uit, verrassend, acht stukken. Eén van die exemplaren droeg Máxima in Duitsland en Denemarken. In Denemarken was er veel lof over, in Duitsland vonden ze het iets minder. Sommige Duitsers meenden er nazisymbolen in te zien.

Bodo: "Ik zie vooral de symboliek van onwaarschijnlijk ambacht." Wat meteen opvalt, zijn de toepassing van zogenaamde edele materialen, zoals moeren, bouten en schroeven. "Dat in combinatie met Swarovski-kristallen, gebaseerd op een jaren ’50 silhouet; gecentreerd rond de taille en uitwaaiend over de rok. Daardoor ontstaat er een ontzettend eigentijds en bovenal uniek beeld."

"Perfect voor Catherine"

Edwin Oudshoorn ontwierp deze mosterdgele jurk van zijde. "Het is een droom van een ontwerp met het tule lijfje en de rok schuin op draad", aldus Bodo. De borduursels op de jurk zijn er met de hand op gezet. Het is een mengeling van bloemen en kristallen. "De eerste aan wie ik moet denken bij dit ontwerp is Catherine, ik denk dat haar dit ontwerp prachtig staat."

Wilhelmina

Koningin Wilhelmina stond bekend om haar zuinigheid als het om kleding ging. Op het staatsieportret uit 1912 draagt ze een jurk die haar dan nog goed past. Een aantal jaren later is ze toch wat steviger geworden, daardoor is er een heel nieuw voorpand in de jurk gezet en is dus de originele jurk bewaard gebleven. "Een heel goed voorbeeld hoe handwerk zich altijd weer aanpast aan het draagstuk."

Japanse zaal

Bijzonder is dat koningin Máxima ook een van haar jurken uitleende aan het museum, een ontwerp van Jan Taminiau. Op Prinsjesdag 2015 draagt Máxima een jurk van ontwerper Jan Taminau. Ook droeg ze deze jurk in Noorwegen voor de verjaardag van koning Harald. Uiteindelijk is de jurk vereeuwigd op het staatsieportret van Erwin Olaf.

Jan Taminau heeft zijn inspiratie van het behang uit de Japanse zaal uit Paleis Huis Ten Bosch. "Die vertaling heeft hij heel mooi weten te maken naar de stof toe. Je ziet echt dezelfde patronen op de jurk terug", sluit Bodo af.

Meer lezen over de tentoonstelling 'Haute Bordure'? Neem dan een kijkje op de website van het Fries Museum.

Foto's: ANP / Koninklijk Huis