Verkiezingen! Gaat de koning belasting betalen of niet?
Leestijd: 5 min
Leestijd: 5 min
Het thema koninklijk huis staat bij geen enkele partij hoog op de agenda. Maar dat wil niet zeggen dat jij het niet belangrijk vindt. Daarom duikt verslaggever Jan Wagter in de standpunten van de partijen en zet alles op een rijtje.
Om te beginnen zijn er onder de 13 partijen in de Tweede Kamer eigenlijk 3 smaken op de politieke markt. Zo heb je partijen die voor de monarchie zijn zónder aanpassingen en die de monarchie willen behouden maar aanpassen. Tot slot zijn er partijen die het liefst van Nederland een republiek maken.
Lees verder onder het overzicht
Ben jij helemaal voor de monarchie en zie je daar liever niks aan veranderen? Dan kun je het beste terecht bij de VVD, CDA, ChristenUnie en de SGP. De reformatorische partij wil als enige de koning weer een rol geven bij de kabinetsformatie, zo is te lezen in hun verkiezingsprogramma “De SGP ziet ernaar uit dat het staatshoofd naast ceremoniële taken ook weer bij bijvoorbeeld de kabinetsformatie betrokken is.”
In de plannen van de VVD valt er niks te lezen over de monarchie. Wel hebben ze op hun site staan dat het koningshuis Nederland verbindt en versterkt en “daarom vinden wij de constitutionele monarchie de beste staatsvorm voor Nederland.” Zij zien dan ook geen reden om hier iets aan te veranderen. Hetzelfde geldt voor de CU. Zij schrijven dat de koning als symbool van continuïteit en stabiliteit bijdraagt aan de stabiliteit van het landsbestuur.
Lees verder onder de foto.
Het CDA heeft geen uitgebreid standpunt over het koninklijk huis. Maar in hun programma onder de kop “Beschermen wat ons dierbaar is” valt te lezen dat ze trots zijn op het koningshuis “als symbool van continuïteit en nationale eenheid.”
Dan zijn er zeven partijen die de monarchie wel zien zitten, maar toch graag het een en ander willen veranderen. We hebben het dan over de PVV, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, Forum voor Democratie, 50plus en DENK. Wat deze partijen sowieso allemaal gemeen hebben; de koning moet belasting gaan betalen! Daarnaast vindt meer dan de helft van de partijen (D66, PvD, 50plus en FvD) dat het koningschap enkel een ceremoniële rol moet spelen. Dat betekent dat de koning geen onderdeel uitmaakt van de regering en geen voorzitterschap in de Raad van State. Als het aan Thierry Baudet van Forum voor Democratie ligt hoeft er ook niet wekelijks een gesprek plaats te vinden tussen de koning en de minister-president.
Het inkomen van de koning komt ook aan bod. PvD, D66 en de PVV zien graag dat het salaris van de koning aangepast wordt. “Persoonlijke inkomsten van de leden van het koningshuis gaan vallen onder de Wet normering topinkomens”, zo valt te lezen in het programma van de Partij voor de Dieren. In die van de PVV staat dat het koningshuis het met 20% minder toelage zou moeten doen.
Lees verder onder de foto.
Naast het indammen van de uitgaven, meer openheid over de financiën en het ceremonieel maken van het koninklijk huis wil D66 “het nauwelijks gebruikte Paleis op de Dam” weer een publieke functie geven. Een ander uniek standpunt staat in het programma van de Partij voor de Dieren. Zij benoemen specifiek Kroondomein het Loo, waar de laatste tijd veel discussie over is ontstaan omdat het gebied niet het hele jaar toegankelijk maar de koning hier wel subsidie voor krijgt. Als het aan de Partij van de Dieren ligt, wordt gebied het hele jaar toegankelijk en wordt er niet meer gejaagd.
Tot slot zijn er twee partijen die in hun partijprogramma laten weten terug te willen naar een republiek. Dat zijn GroenLinks en de SP. Maar de kans om dat voor elkaar te krijgen is zeer klein. Daarom willen ze “zolang de monarchie in de huidige vorm bestaat” wel het een en ander aanpassen.
Daar zijn de twee partijen het veelal met elkaar eens. Net als de andere partijen die graag aan de monarchie willen sleutelen. Zo korten ze allebei het salaris van de koninklijke familie in en moeten zij daar belasting over betalen.
Lees verder onder de foto.
Volgens GroenLinks heeft een ceremonieel koningschap ook nog een ander effect: “Als het Koninklijk Huis alleen nog een ceremoniële functie heeft, kunnen de leden van het Koninklijk Huis grotere vrijheid krijgen; bijvoorbeeld om in het openbaar hun mening te geven.”
Conclusie: De koning hoeft zich geen zorgen te maken om na de verkiezingen ineens zonder werk te zitten. Gaat hij belasting betalen? Die kans is iets reëler gezien de grote hoeveelheid partijen die dat willen doorvoeren. Om dat te bewerkstelligen is er steun nodig van tweederde van het parlement. Die is er nu niet. Maar gezien de peilingen zal de koning volgend jaar maart nog geen belastingpapieren aan het invullen zijn.
Bekijk hieronder het gesprek met politiek commentator Kees Boonman over wat de koning zelf zou stemmen, bij welke partij hij het beste af is en hoe de monarchie er over 25 jaar uit kan zien.
De weergave van Instagram vereist jouw toestemming voor social media cookies.
Op 17 maart zijn de verkiezingen. Maar op 15 en 16 maart kun je al je stem uitbrengen als je tot een risicogroep behoort. Fijne stemdag gewenst!
