Wie was Hortense de Beauharnais, de eerste koningin van Holland (1783-1837)?

De moeder van Hortense, Joséphine de Beauharnais, hertrouwde in 1796 in het geheim met Napoleon Bonaparte. Hierdoor werd Hortense in een klap de stiefdochter van een invloedrijke man, die ook het zeggenschap over haar kreeg. In 1806, Hortense was toen 23 jaar oud, moest ze naar Holland en dat zag ze allesbehalve zitten. Ze vond het een mistig en vochtig en grijs land. Maar ze moest. Ze verliet het charmante Parijs waar ze aan gewend was en arriveerde in Holland. Ze deed het af als een 'hartverscheurende' gebeurtenis.

Geen liefdevol huwelijk

Het huwelijk van Hortense en Lodewijk Napoleon, dat werd gesloten in 1802, was dan ook niet goed. De liefde spatte er niet van af. "Hortense en ik kwamen noch qua karakter, noch wat betreft onze opvattingen en gevoelens overeen", schreef Lodewijk. Er werd wel een troonopvolger geboren: Napoleon Karel. Het moederschap beviel Hortense. Ze wilde haar zoon bijna niet alleen laten en wilde hem ook borstvoeding geven. Al werd dat niet door het hof toegestaan. Ook Napoleon Bonaparte was betrokken bij zijn opvoeding en dat deed de geruchtenmolen overuren draaien. Zo werd er gezegd dat hij de echte vader was van de baby en niet zijn broer Lodewijk. Napoleon was zo verzot op het kind, dat hij het zelfs wilde adopteren, maar daar ging zijn broer niet in mee.

Tekst gaat hieronder verder.

• Wie was Lodewijk Napoleon (1778-1843), de Franse koning van Holland?

  Klik hier

Op naar Holland

In 1804 werd Hortenses zwager en stiefvader Napoleon Bonaparte Keizer der Fransen en dat had ook gevolgen voor haar gezin. Haar man werd namelijk aangesteld in het land Holland. Toen ze hoorde dat ze naar Holland moest, schreef Hortense aan haar broer Eugène: "Ik geloof dat ik zal sterven van verdriet." Ze noemde haar tocht naar het land "die fatale Hollandse reis". Maar haar man was bereid om zich te verdiepen in zijn nieuwe thuis, tot afschuw van Hortense. "Hij verheugde zich er overduidelijk over zijn eigen meester te worden, en vooral die van mij (...) Ik had geen enkele twijfel, mijn ellende zou twee keer zo groot worden." Maar de rol van regentes moest zij wel serieus nemen van Napoleon. "U bent volgens de constitutie van rechtswege regentes. Dit is een bijzondere eer. Laat zien dat u een dergelijke verheffing waard bent", schreef hij aan haar.

Lees verder onder de afbeelding.

Hortense de Beauharnais.

'Wat een treurig land'

Eenmaal in Holland aangekomen, werd Hortense verrast door het karakter van de Hollanders, al bleef ze in haar hart altijd een Française. "De Hollanders zijn overigens heel beste mensen, maar wat een treurig land is het!" Ze was dan ook niet vaak in Holland en bracht de winters het liefst in Parijs door.

Lees verder onder de afbeelding.

Een schilderij van Hortense de Beauharnais.

Groot gemis

Een groot verlies vond plaats in 1807. Zoon Napoleon Karel overleed op vierjarige leeftijd. Het verdriet deed Hortense en haar man veel. Ze wilden niet meer in het paleis zijn waar hun zoon was gestorven. "Ik voel niks meer. Ik heb geen hart meer", schreef ze. Dit baarde haar familie grote zorgen. In 1808 kwam daar toch de geboorte van hun derde zoon: Karel Lodewijk Napoleon, de latere Napoleon III. In 1810 nam Hortense echter afscheid van Holland. Ze vertrok weer naar Parijs en hoefde gelukkig van haar man niet meer terug te komen. In die periode kreeg ze een verhouding met officier Auguste-Charles-Joseph Flahaut de La Billarderie van wie in 1811 ook een kind kreeg.

Lees verder onder de afbeelding.

Een oudere Hortense de Beauharnais.

Haar laatste jaren

Toen keizer Napoleon in 1814 abdiceerde, werden Hortense en haar kinderen een periode beschermd door tsaar Alexander I van Rusland. Al verdween die steun toen ze zich toch weer achter haar stiefvader schaarde. Ze ging uiteindelijk in ballingschap in Zwitserland waar ze een landgoed kocht; kasteel Arenenberg. Daar overleed Hortense op 57-jarige leeftijd in 1837 aan de gevolgen van baarmoederhalskanker.

• Het verhaal van Joséphine de Beauharnais, de eerste echtgenote van Napoleon Bonaparte

  Klik hier

Beeld: Royal Collection Trust / Wikimedia Commons