Prinsessedag: van kinderfeest tot volksfeest

Het fenomeen Prinsessedag begon in 1885 als kinderfeest voor prinses Wilhelmina. De prinses werd destijds op 31 augustus vijf jaar. Simone vertelt: "Een maand voor die verjaardag deed een Utrechtse krant een oproep om de verjaardag van Wilhelmina aan te grijpen als nationale feestdag. De argumentatie was dat Nederland uiteen dreigde te vallen." Het land kende in die tijd veel verschillende politieke groeperingen. "De Utrechtse krant wees erop dat het koningshuis ons bindt. Laten wij die verjaardag van Wilhelmina feestelijk met elkaar gaan vieren." Het feest groeide uit van een kinderfeest naar een volksfeest.

Lees verder onder de foto.

Prinses Wilhelmina toen ze vier jaar oud was (1884).

Niet zichtbaar

Maar wat vond de voormalige koningin zelf eigenlijk van de feestdag voor haar verjaardag? "Dat weten we helaas niet, want Wilhelmina liet zich niet zien. Het vijfjarige prinsesje zat op Paleis Het Loo en heeft verder niet meegedaan aan de festiviteiten. Nu is er een trend bij de koninklijke familie van zichtbaar zijn voor en meedoen met het volk, maar toen werd die noodzaak niet gevoeld", aldus Simone. Het feest, op een van de laatste dagen in de zomervakantie, groeide uit van een kinderfeest naar een volksfeest. Het ging deel uitmaken van de Nederlandse cultuur door middel van Oranjeliedjes, spelletjes, dansjes en versierde straten.

Lees verder onder de foto.

Koningin Wilhelmina (1933).

Defilé op het paleis

Later, toen Wilhelmina in 1898 koningin werd, veranderde de feestdag in Koninginnedag. Haar dochter vond die festiviteiten wél mooi. "Juliana vond het een heel mooi iets dat het volk bij haar langskwam op haar verjaardag. Dat kon zij dus ook doen toen zij koningin werd in 1949", vertelt Simone. Juliana verplaatste de zomerse feestdag naar 30 april. Verder hield de koningin op Koninginnedag een defilé op Paleis Soestdijk, waarbij ze vaak bloemen ontving en er muziekkorpsen aanwezig waren.

Het defilé op Paleis Soestdijk, Koninginnedag 1952.

• 

  Blauw Bloed-gesprekskaartjes

  Wat zou jij posten als je voor een dag het Instagram-account van de koning zou overnemen of wat zou je als eerste doen als je wakker wordt in een paleis? Laat je fantasie de vrije loop met deze vragen en ga in gesprek over de Oranjes en koninklijke kwesties.

  Bestel gratis

Beeld: ANP / Nationaal Archief