Wat gebeurt er als iemand van het Koninklijk Huis overlijdt?
Leestijd: 3 minDoor Arie Benschop
Leestijd: 3 minDoor Arie Benschop
Toen koningin Elizabeth overleed, traden er allerlei protocollen in werking en was de hele wereld getuige van de periode tussen haar overlijden en uitvaart. Hoe zit dat in Nederland? Jullie vroegen je af welke protocollen in werking treden na het overlijden van een Nederlandse royal.
De coördinatie van alle plechtigheden op de dag van de uitvaart ligt in handen van de grootmeester van het Koninklijk Huis. Hij voert deze taak uit onder verantwoordelijkheid van de minister-president. Er is een verschil in de protocollen afhankelijk van wie er is overleden; Het Koninklijk Huis maakt onderscheid tussen het staatshoofd en diens echtgenoot of echtgenote, de troonopvolger en oud-staatshoofden (en partners), en tot slot de jonge troonopvolgers onder de 18 jaar en andere familieleden, aldus de website van Het Koninklijk Huis. Wat gebeurt er precies nadat de royal is overleden?
Lees verder onder de foto.
Als eerste wordt het overlijden officieel bekendgemaakt door de minister-president via radio of televisie. Tegelijkertijd verschijnt er een speciale editie van de Staatscourant, waarin ook het hoofd van Het Koninklijk Huis het overlijden formeel bevestigt. Na het overlijden krijgen familieleden en naaste vrienden de gelegenheid om in besloten kring afscheid te nemen. Vervolgens wordt de overledene vaak enkele dagen opgebaard in een zogenoemde chapelle ardente, een speciaal ingerichte rouwkapel op het terrein van Paleis Noordeinde.
Lees verder onder de foto.
Hoe ziet de periode van rouw eruit na het overlijden? De hofhouding gaat in een periode van hofrouw, van het moment van overlijden tot de bijzetting. Dan draagt de hofhouding stemmige kleding. Leden van het Militaire Huis tonen hun rouw met een zwarte band om de linkerarm. Wel kan de minister-president besluiten tot een speciale vlaginstructie, waarbij overheidsgebouwen worden verzocht om de vlag halfstok te hangen. De Eerste en Tweede Kamer kunnen in deze periode ook samenkomen om het overlijden te herdenken.
Lees verder onder de foto.
Leden van het Koninklijk Huis worden doorgaans bijgezet in de koninklijke grafkelder in de Nieuwe Kerk in Delft. De uitvaartdienst vindt plaats op de dag van de bijzetting en verloopt volgens een zorgvuldig protocol. In de Wet op de Lijkbezorging zijn daarnaast bijzondere bepalingen opgenomen voor koninklijke begrafenissen. Zo is het mogelijk om af te wijken van de gebruikelijke termijn waarbinnen een uitvaart moet plaatsvinden, om ruimte te geven aan ceremonieel en voorbereiding.
Lees verder onder de foto.
De laatste officiële bijzettingen zijn van prins Bernhard en prinses Juliana, beiden in 2004. Beiden werden begraven vanuit de Nieuwe Kerk in Delft. Het overlijden van prinses Christina in 2019 en prins Friso in 2013 zijn niet volgens het officiële protocol gegaan en waren ook niet live te volgen op televisie. De begrafenis van koningin Wilhelmina was voor het eerste live op televisie te volgen. Ondanks dat er na het overlijden strenge protocollen in werking treden is er ook ruimte voor persoonljike wensen, dus de protocollen verschillen ook weer per uitvaart.
Beeld: ANP
