Ga naar submenu Ga naar zoekveld

Vanavond in Blauw Bloed: een stokoud staatshoofd

26 september 2020 · Leestijd 3 min

Wie staatshoofd is, heeft een uniek beroep. In veel gevallen blijft de vorst tot zeer hoge leeftijd op de troon, ook als hij of zij normaal gesproken met pensioen zou mogen. Maar is het wel verantwoord als een staatshoofd stokoud is? Vanavond vertelt Hans Jacobs, royaltyverslaggever voor het ANP, erover in Blauw Bloed.

Het woord 'staatshoofd' zelf betekent dat de persoon op de hoogste positie in zijn of haar land staat. Tegenwoordig is die positie vaak ceremonieel van aard. Een staatshoofd heeft dan geen politieke taken, maar een functie die protocollair is: lintjes doorknippen, een tentoonstelling openen en op de belangrijke momenten toespraken houden voor het land. En dat is een greep uit de vele werkzaamheden van een vorst of vorstin.

Het oudste en langstzittende staatshoofd ter wereld is momenteel koningin Elizabeth. Ze is 94 jaar. Het Verenigd Koninkrijk kent geen abdicatie. De koning of koningin doet geen afstand en blijft op de troon tot de dood. Ook Noorwegen, Zweden en Denemarken zijn daar voorbeelden van. Koning Harald is 83 jaar, koning Carl Gustaf 74 jaar, en koningin Margrethe vierde dit jaar haar 80e verjaardag.

Lees verder onder de foto's.

Hoe is het in Nederland?

“Eigenlijk zijn er maar twee landen, twee monarchieën, die echt een traditie hebben van een vorst die aftreedt: Nederland en Luxemburg”, zegt Jacobs. Koningin Beatrix maakte in 2013 bekend te stoppen als "uw koningin". Vervolgens maakten drie monarchen in korte tijd achter elkaar bekend om óók af te treden. Paus Benedictus van de Heilige Stoel, ook wel Vaticaanstad genoemd, trad terug in 2013. Koning Albert van België abdiceerde in hetzelfde jaar, koning Juan Carlos van Spanje een jaar later. Extra bijzonder, omdat in die staten abdicatie niet bestond.

Deze traditie van troonopvolging in Nederland, die ook een nieuwe trend in het buitenland wordt, nodigt uit om de traditie om als staatshoofd aan te blijven tot de dood te bevragen. “Als je niet aftreedt,” zegt Jacobs, “dan begint de nieuwe regering altijd in mineur. De koning is dood, leve de koning. Maar je bent bezig met de begrafenis… Hoe anders was dat in Nederland, of in België!”

Tradities zijn er om aan te passen naar de tijd waarin wij leven. Zo gaat in de meeste koninkrijken de jongen niet meer voor het meisje bij troonopvolging. Noorwegen, Zweden en Denemarken zijn moderne landen. Waarom niet de abdicatietraditie aan te passen aan de tijd? Haakon, Victoria en Frederik lijken er klaar voor.

Kijk vanavond om 19.50 op NPO2 naar Blauw Bloed voor het gehele item 'Een stokoud staatshoofd’! 

Lees meer over

Koningin Elizabeth

Lees meer over

Koningin Margrethe

Lees meer over

Koning Harald

Lees meer over

Koning Carl Gustaf

Lees meer over

Prinses Beatrix

Lees meer over

Koning Juan Carlos

--:--