Hoe de laatste koning van Roemenië bleef hopen op een terugkeer op de troon

Aan het einde van de negentiende eeuw maken veel Balkanlanden zich los van het Ottomaanse Rijk. "Dan moest je dus een koninkrijk worden", zo duidt koningshuisverslaggever Hans Jacobs. "In 1866 haalde Roemenië een prins uit Duitsland: Carol I". Onder zijn strenge bewind ontwikkelt het land zich. Carol I en zijn vrouw Elizabeth krijgen samen een dochter, maar zij overlijdt op jonge leeftijd. Daarom neemt de neef van Carol, Ferdinand, de troon over wanneer Carol I overlijdt.

Lees verder onder de afbeelding.

Koning Ferdinand en zijn zoon 'koning' Carol II

"Hij is de koning van de eenheidsstaat Roemenië", zo vertelt Hans over koning Ferdinand. Hij krijgt zes kinderen, met als troonpretendent zijn oudste zoon Carol. Maar deze oudste zoon ziet in eerste instantie af van deze rol en draagt het over aan zijn zoon: Michaël. In Roemenië wordt hij ook wel koning Mihai genoemd.

Lees verder onder de afbeelding.

Afgezet door zijn eigen vader

"Hij is geboren in 1921, en in 1927 wordt hij al koning", zegt Hans. Michaël is dus al jong koning, maar wel onder regentschap. "Dat duurt maar drie jaar, want dan wordt hij afgezet door zijn vader. In 1940 komt hij weer op de troon, want dan wordt zijn vader afgezet. Dan pleegt Michaël zelf een coup tegen het Roemeense bewind in 1944, want hij wil Roemenië aan de geallieerde kant hebben in de Tweede Wereldoorlog. Maar het heeft weinig zin, want de Russen staan al voor de deur", aldus Hans. Roemenië krijgt ondanks de inspanningen van koning Michaël een communistisch bewind en in 1947 wordt hij uiteindelijk, samen met zijn moeder, op de trein gezet. "Het land uit", zegt Hans.

Lees verder onder de foto.

Leven in ballingschap

Koning Michaël en zijn moeder, Helena van Griekenland, arriveren uiteindelijk in Zwitserland. In ballingschap zit Michaël niet stil. Hij werkt in deze periode in een fabriek van vliegtuigonderdelen, is kippenboer en piloot. In 1948 treedt hij in het huwelijk met prinses Anne van Bourbon-Parma en samen krijgen ze vijf dochters: Margaretha (1949), Elena (1950), Irina (1953), Sophie (1957) en Maria (1964). Leuk feitje: de twee leren elkaar kennen op de bruiloft van niemand minder dan de toenmalige Britse kroonprinses Elizabeth en Philip Mountbatten!

Lees verder onder de foto.

Terug op de troon?

Michaël blijft proberen om terug te keren naar zijn geboorteland. In 1990 lijkt het zover: na de val van het communisme in het land probeert Michaël met zijn gezin naar Roemenië terug te keren. "Hij was in die jaren nog populair", duidt Hans. "Ondanks al die propaganda tegen hem". Maar de nieuwe machthebbers bekijken de populariteit van Michaël met argusogen en besluiten hem te weren. In 1992 is Michaël even terug in 'zijn' land voor de paasviering, maar een Roemeens staatsburgerschap? Dat zit er voor hem en zijn gezin (nog) niet in. "Hij was en voelde zich koning van Roemenië". De toenmalige president wil hem na dit bezoek niet voor een tweede keer toelaten en wanneer hij de grens oversteekt, wordt Michaël zonder pardon het land uitgezet.

• 

  Stap de historie van het Roemeense koningshuis binnen

  Stap de historie van het Roemeense koningshuis binnen

Ambassadeur voor Roemenië

In 1997 doet Michaël nog een poging en dit keer met succes. Onder een nieuwe president krijgt hij het Roemeense staatsburgerschap terug, samen met enkele bezittingen. "Hij was toen al heel oud en vormde geen bedreiging meer", zo verklaart Hans Jacobs deze ommekeer bij de Roemeense regering. "Toen hebben ze de koning ingezet als een soort goodwill-ambassadeur om te pleiten, vooral bij andere monarchieën, dat Roemenië lid werd van de Europese Unie en de NAVO". Maar opnieuw koning worden van Roemenië? Dat zal hij niet meer meemaken.

Lees verder onder de foto's.

Overlijden en huidige troonpretendent

Op 5 december 2017 overlijdt koning Michaël I op 96-jarige leeftijd. Goed om te weten: volgende week spreken we prins Nicolae van Roemenië. Als Roemenië nu nog een monarchie was geweest, zou hij de kroonprins zijn.

Beeld: ANP / publiek domein