
Met déze tradities brak keizer Akihito tijdens zijn regeerperiode
Historie
Leestijd: 5 minDoor Arie Benschop

Historie
Leestijd: 5 minDoor Arie Benschop
Afgelopen week stond in het teken van het staatsbezoek van de Japanse keizer en keizerin aan Nederland. In dit artikel vertellen we het verhaal van keizer Akihito, de vader van de huidige keizer, die brak met honderden jaren traditie én de monarchie dichterbij de bevolking wilde brengen.
In 2019 werd geschiedenis geschreven in Japan. Keizer Akihito deed afstand van de troon en dat was voor Japanse begrippen een historische gebeurtenis. Akihito was de 125e keizer van Japan werd in 1933 geboren in Tokio. Hij was de oudste zoon van de Japanse keizer Hirohito en zijn vrouw Nagako. Hij zou breken met verschillende tradities tijdens zijn regeerperiode én daarna.
Tekst gaat hieronder verder.

Op jonge leeftijd brak de keizer al met de traditie. In 1959 trouwde Akihito namelijk met Shoda Michiko. Ze was niet van adel en de twee kenden elkaar van de tennisbaan. Ze was het eerste 'burgermeisje' dat trouwde met een lid van de keizerlijke familie.
Tekst gaat hieronder verder.

De Japanse pers beschreef de relatie die Akihito had met Michiko als een sprookje. Ze maakte in het land een moderne indruk en na hun huwelijk maakten ze een reis over de wereld waarin ze tientallen landen bezochten. Het paar kreeg drie kinderen en die voedden ze zelf op, voorheen deden voornamelijk kindermeisjes dat. Ook daarmee brak het paar dus met de traditie en werden ze bestempeld als vernieuwende royals.
Tekst gaat hieronder verder.

Voordat Akihito in 1989 zijn vader opvolgde, klaagde hij over het dagelijks leven van de leden van de keizerlijke familie. Zo zou je bijna een robot moeten zijn om keizer te kunnen worden. De keizer en zijn vrouw hadden te maken met streng protocol, weinig privacy en werden op afstand gehouden van de bevolking. Akihito wilde dat veranderen en de monarchie dichter bij de bevolking brengen, iets wat onder zijn vader, keizer Hirohito, ondenkbaar was.

Toen keizer Akihito in 1989 keizer Hirohito opvolgde, was er al het een en ander veranderd aan de rol van de Japanse keizer. Een aantal jaren eerder kondigde Hirohito onder Amerikaanse druk in een radiotoespraak aan dat kerk en staat voortaan gescheiden zouden worden in Japan en verloor het keizerschap zijn goddelijke status. Het keizerschap dat Akihito erfde van zijn vader, was dus voornamelijk symbolisch. Hij was de eerste keizer van Japan die aantrad in deze vernieuwde rol, gestript van religieuze en politieke macht. Toch wist Akihito ook nog zijn eigen stempel te drukken op de periode dat hij aan de macht was.
Tekst gaat hieronder verder.

Het tijdperk waarin Akihito regeerde was van 1989 tot 2019 en kreeg de naam Heisei, wat zoiets betekent als: "verwezenlijking van vrede." Hij bracht dit in de praktijk door na de dood van zijn vader berouw te tonen over de Japanse bezetting van China in de Tweede Wereldoorlog. Jaren later legde hij tijdens een bezoek aan Saipan met zijn vrouw bloemen bij monumenten voor de slag op Saipan in 1944. Tijdens deze slag kwamen zowel Japanners als Amerikanen om het leven. De keizer legde bloemen bij monumenten die beide groepen herdachten, wat diepe indruk maakte, en een teken van verzoening was.
Lees verder onder de foto.
In 2011 werd Japan getroffen door een verwoestende tsunami. Keizer Akihito hield naar aanleiding van deze tragische gebeurtenis een historische toespraak op televisie en bezocht samen met zijn vrouw het rampgebied. Het was in die tijd niet gebruikelijk dat een keizer zich op televisie zo meelevend uitsprak na een ramp. Dit laat iets zien van de vernieuwende manier waarop Akihito keizer wilde zijn. Het was niet de eerste keer dat de keizer de bevolking probeerde te troosten na een ramp, in 1995 vond er een aardbeving plaats met duizenden doden tot gevolg. Ook toen bezocht hij het rampgebied.
De belangrijkste breuk met traditie liet nog even op zich wachten. Hiervoor moeten we terug naar het jaar 2016, toen hij in een videotoespraak aangaf zich zorgen te maken over zijn gezondheid. In deze toespraak gaf hij aan te willen aftreden zonder het woord aftreden daadwerkelijk te gebruiken. Dat zou juridische moeilijkheden veroorzaken omdat er nog geen wet was in die tijd die het mogelijk maakte om af te treden als keizer. Volgens Akihito was het beter voor het land om een jongere en fittere leider te hebben. Een aantal jaren later abdiceerde hij en volgde zijn zoon Nahurito hem op. De laatste keer dat een Japanse keizer aftrad was honderden jaren geleden en deze keuze was dan ook een belangrijke breuk met de Japanse (eeuwenoude) traditie.
Lees verder onder de foto's.
Akihito probeerde de monarchie te moderniseren tijdens zijn regeerperiode door te breken met bepaalde tradities. Wanneer keizer Akihito komt te overlijden vindt er ook een breuk met traditie plaats. Hij gaf in 2012 namelijk aan dat hij gecremeerd wil worden in plaats van begraven. De rouwplechtigheden rondom de begrafenis van zijn vader, keizer Hirohito duurden in totaal 48 dagen. Van zo'n uitgebreide begrafenis wil de inmiddels 92-jarige keizer niet van weten.
Beeld: ANP
