Hoe België één dag zonder koning kwam te zitten
Historie
Leestijd: 3 minDoor Arie Benschop
Dit jaar is het 75 jaar geleden dat koning Boudewijn op de troon kwam in België. Jaren later, in 1990, ontstond er een crisis waardoor koning Boudewijn voor één dag afstand deed van de troon. Wij duiken voor je in dit verhaal.
Koning Boudewijn trad aan in 1951, in een rumoerige tijd. Zijn vader, koning Leopold III, was in conflict met de Belgische regering over zijn houding tijdens de Tweede Wereldoorlog, en veel mensen vonden dat Leopold niet meer geschikt was als koning van België. Dit werd later bekend als de Koningskwestie en zou uiteindelijk leiden tot het aftreden van koning Leopold in 1951, ten gunste van zijn zoon Boudewijn.
- De Belgische Koningskwestie is dit jaar precies 75 jaar geleden
De Belgische Koningskwestie is dit jaar precies 75 jaar geleden
Mini-Koningskwestie
We maken van de Koningskwestie in de jaren vijftig van de vorige eeuw een sprong naar de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. Het conflict met koning Boudewijn en de Belgische regering zou bekend komen te staan als de "mini-Koningskwestie", een verwijzing naar het eerdere conflict dat de vader van Boudewijn had met de Belgische regering.
Lees verder onder de foto.
Gewetensnood
Op 6 november 1989 kwam de regering van België met een wetsvoorstel dat abortus niet langer strafbaar maakte. Dit bracht koning Boudewijn in een ingewikkelde situatie. Dit wetsvoorstel ging namelijk in tegen zijn katholieke overtuiging en bracht hem in gewetensnood, waardoor hij de wet niet wilde ondertekenen. Wat ook meespeelde, is dat hij en koningin Fabiola kinderloos waren. Dit maakte het voor Boudewijn extra moeilijk om de wet te ondertekenen. Hij schreef een brief aan de toenmalige eerste minister en legde daarin zijn gewetensbezwaren uit.
Lees verder onder de foto.
Tweede brief
Boudewijn realiseerde zich dat hij in een lastige situatie zat. Een handtekening van de koning was tenslotte nodig om een wet te bekrachtigen en was een belangrijk onderdeel in het proces van wetgeving. Daarom stuurde hij nog een tweede brief. In deze brief legde hij uit dat hij het democratische proces niet wilde hinderen en vroeg hij om een oplossing én deed hij zelf een suggestie.
Lees verder onder de foto.
De suggestie
Boudewijn deed de suggestie om de grondwet aan te passen, zodat het niet meer nodig was dat de koning wetten zou ondertekenen. Deze oplossing bleek toch niet haalbaar en koning Boudewijn wilde allesbehalve terechtkomen in een crisis, net zoals bij zijn vader gebeurde tijdens de koningskwestie.
Lees verder onder de foto.
De oplossing
Er kwam een oplossing en de Belgische regering deed een beroep op een artikel uit de Grondwet. De regering besloot Boudewijn op basis van dit artikel voor één dag in de onmogelijkheid te verklaren om te regeren. In een brief aan het Belgische parlement legde Boudewijn uit wat zijn redenen waren en zo kwam België één dag zonder koning te zitten.
Lees verder onder de foto.
Dit jaar is het 33 jaar geleden dat koning Boudewijn van België is overleden. Hij en koningin Fabiola bleven kinderloos en uiteindelijk zou zijn jongere broer, koning Albert, hem opvolgen.
Koning Boudewijn van België is 30 jaar geleden overleden
Zien we jou op 27 juni?
Op 27 juni organiseert Blauw Bloed een ontmoetingsdag met lezingen van o.a. Josine Droogendijk en workshops van Berry Rutjes en Jan Jaap van Weering. Geef je snel op via de link.
Beeld: ANP
Auteurs
