
Onderzoek: sommige koloniale objecten in Koninklijke Verzamelingen niet rechtmatig verkregen
Historie
Leestijd: 3 minDoor Arie Benschop

Historie
Leestijd: 3 minDoor Arie Benschop
In de privécollectie van het Huis Oranje-Nassau bevinden zich voorwerpen met een koloniale achtergrond. Een stichting, waarvan koningin Máxima voorzitter is, heeft onderzoek gedaan naar de herkomst van deze objecten en presenteerde vandaag de uitkomsten hiervan.
Voorbeelden van objecten met een koloniale achtergrond zijn een bijzondere gouden amuletketting die werd geschonken na de geboorte van prinses Juliana in 1909. Ook zijn er objecten die aan koning Willem III werden gegeven, zoals een donderbus (vuurwapen) van een Indische vorst en een rond schild van een legeraanvoerder uit Atjeh. Over zulke stukken bestaat de vraag of ze op een juiste en rechtmatige manier in de collectie terecht zijn gekomen. De stichting die hier onderzoek naar heeft gedaan is de Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau (SHVON).
Lees verder onder de foto's.
Na jarenlang onderzoek concluderen de onderzoekers dat een klein deel mogelijk niet rechtmatig is verkregen. Het gaat om voorwerpen die ooit als ‘geschenk’ zijn binnengekomen, maar die in het koloniale tijdperk lang niet altijd uit vrije wil zijn afgestaan. Veel van de onderzochte objecten komen oorspronkelijk uit onder meer Indonesië, Suriname en het Caribisch gebied, voormalige koloniën van Nederland.

Op 27 juni organiseert Blauw Bloed een ontmoetingsdag met lezingen van o.a. Josine Droogendijk en workshops van Berry Rutjes en Jan Jaap van Weering. Geef je snel op via de link.
De commissie adviseert om de resultaten zo snel mogelijk online te publiceren in een openbaar register. Dat moet een plek worden waar landen of vertegenwoordigers van herkomst zich kunnen melden om het gesprek te starten over de toekomst van omstreden stukken. De Rijksvoorlichtingsdienst schrijft over dit onderzoek: "Het onderzoek moet een passende bijdrage leveren aan de zorgvuldige omgang met koloniale collecties en het herstel van historisch onrecht."
De RVD schrijft: "Zijne Majesteit de Koning en Hare Majesteit Koningin Máxima hechten groot belang aan onafhankelijk onderzoek en voelen een sterke verantwoordelijkheid voor een zorgvuldige omgang met de koloniale collectieonderdelen binnen de Koninklijke Verzamelingen." Het is niet voor het eerst dat de koning en koningin betrokken zijn bij dit onderwerp. In 2022 liet koning Willem-Alexander al onderzoek doen naar de rol van het Koninklijk Huis in de koloniale geschiedenis. Een jaar later bood de koning excuses aan voor het slavernijverleden en ook een Britse organisatie die verschillende paleizen beheert, deed al eerder onderzoek naar het koloniale verleden van Britse koninklijke paleizen.

Het blijft niet bij dit onderzoek alleen. In het najaar worden de resultaten van het onderzoek verwacht dat de koning heeft laten instellen naar de rol van het Koninklijk Huis in de koloniale geschiedenis.
Beeld: ANP
