Van glamour koningin naar ballingschap: het leven van Farah Diba

Farah Diba wordt op 14 oktober 1938 geboren in de stad Tabriz. Als kind volgt ze opleidingen in Iran, maar na haar examen verhuist ze naar Parijs om architectuur te studeren. Daar maakt ze voor de eerste keer kennis met de sjah van Iran, Mohammad Reza Pahlavi (1919-1980), die daar is voor een werkbezoek. Als ze terugkeert naar Teheran begint haar toekomst aan het hof.

Keizerin

In Frankrijk ontmoet Farah Diba de sjah van Iran, Mohammad Reza Pahlavi. Daar lijkt ze al op te vallen, want wanneer zij terug in Iran is wordt ze uitgenodigd aan het hof. De sjah is op dat moment net gescheiden van zijn tweede vrouw Soraya. Het klikt zo goed tussen de sjah en Farah dat ze zich op 14 oktober 1959 verloven en in december elkaar het jawoord geven. Farah is met het huwelijk de derde vrouw van Mohammad Reza; hij is twee keer gescheiden voor hij met Farah trouwt. Door hun huwelijk wordt Farah koningin van Iran, ze is dan 21 jaar. Een aantal jaren later, in 1967, kroont Mohammad zichzelf tot keizer en wordt Farah gekroond tot eerste keizerin van Iran.

Lees verder onder de foto.

Farah Diba krijgt vier kinderen. In 1960 bevalt ze van een jongetje, Reza. Hij wordt de troonopvolger. Na Reza krijgt ze nog drie kinderen: Fahranaz (1963), Ali-Reza (1966) en Leila (1970).

Lees verder onder de foto's.

• Wie is Reza Pahlavi, de voormalige kroonprins van Iran?

  Wie is Reza Pahlavi, de voormalige kroonprins van Iran?

Stijlicoon en voorvechter

Farah groeit uit tot een toonbeeld van moderne stijl en mode, onder meer door haar kledingkeuzes waarmee ze voor velen een voorbeeld is. Maar daar blijft het niet bij. Ze legt zich na de geboorte van haar eerste zoon toe op cultuur en educatie en strijd voor de rechten van vrouwen. Zo strijdt ze voor de toegang van vrouwen tot het onderwijs door liefdadigheidsinstelling op te zetten en is ze betrokken bij de oprichting van de Universiteit van Shiraz.

Lees verder onder de foto's.

Ballingschap

Onder de oppervlakte heerst er steeds meer onvrede in Iran. In 1978 bereiken de spanningen een hoogtepunt en gaan er honderden mensen de straat op om te protesteren tegen de sjah en zijn familie. De roep om het vertrek van de Mohammad Reza en Farah wordt steeds groter en leidt in 1979 tot het vertrek van de koninklijke familie uit Iran, naar Egypte. Daar overlijdt Mohammad in 1980. Farah Diba blijft achter en verdeelt haar tijd in ballingschap tussen Parijs, Washington en Egypte.

Lees verder onder de foto's.

Tegenslagen

Het leven in ballingschap is niet makkelijk voor de voormalig keizerin. In 2001 maakt haar jongste dochter Leila een einde aan haar leven en in 2011 pleegt de jongste zoon van Farah, Ali-Reza, zelfmoord. Tijdens haar ballingschap werd ze grootmoeder van drie kleinkinderen: Noor, Iman en Farah. Dit zijn de dochters van haar oudste zoon, Reza. Haar dochter Fahranaz woont in de Verenigde Staten en werkt als psycholoog. Tijdens eerdere protesten in Iran in 2019 sprak Farah vanuit haar ballingschap de hoop uit dat het licht de duisternis zal overwinnen.

Denk jij aan zelfdoding? Neem 24/7 gratis en anoniem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat op 113.nl.

Contacten met andere royals

Tijdens haar huwelijk met Mohammad ligt de focus van Iran vooral op het Westen en onderhoudt Iran warme banden met westerse koningshuizen. Bekend is dat Farah Diba haar vriendschap met prinses Beatrix koestert. Ze spreekt in een videoboodschap ter gelegenheid van de abdicatie van koningin Beatrix in 2013 de hoop uit dat ze elkaar vaker zullen gaan zien na het aftreden van Beatrix. Farah Diba wordt regelmatig gespot met andere royals. Zo is ze in 2017 met kleindochter Noor op de bruiloft van Marianna Goulandris in Londen. Hier gaat ze op de foto met koning Willem-Alexander. Daarnaast is ze onder andere aanwezig bij het huwelijk tussen Albert en Charlène in 2011, het huwelijk van kroonprins Leka van Albanië in 2016 en is ze in 2023 bij de begrafenis van voormalig koning Constantijn van Griekenland.

• Farah Diba over prinses Beatrix: "Ze hield contact met me in moeilijke tijden"

  Farah Diba over prinses Beatrix: "Ze hield contact met me in moeilijke tijden"

Beeld: ANP en Nationaal Archief