
Achtergrond
Leestijd: 3 minDoor Renée Prenger
Van 9 tot en met 11 juni komt de Duitse bondspresident Steinmeier met zijn echtgenote op staatsbezoek naar Nederland. De band tussen de Oranjes en Duitsland gaat al eeuwen terug. Maar waarom zingen we in ons volkslied eigenlijk dat we ‘van Duitsen bloed’ zijn?
Voor de afkomst van het Wilhelmus, ons volkslied sinds 1932, gaan we terug naar Willem van Oranje, die in Duitsland werd geboren. Hij staat ook bekend als de Vader des Vaderlands. Hij werd in 1533 geboren in Dillenburg (Nassau); op Slot Dillenburg stond zijn wieg. In 1544 werd hij door het overlijden van zijn neef ook erfgenaam van het prinsdom Orange: het prinsdom waaraan het Huis van Oranje zijn naam ontleent.
Tekst gaat hieronder verder.

Terug naar dat volkslied: het werd in de periode van de Tachtigjarige Oorlog (1568–1648) geschreven om Willem van Oranje te eren. In het Wilhelmus zingen we daarom dat we ‘van Duitsen bloed’ zijn. Dat verwijst niet één op één naar de afkomst van Willem van Oranje. In die tijd betekende Duitsch namelijk: Nederlands. Het Koninkrijk der Nederlanden ontstond bovendien pas in 1815.
Maar de afkomst van Willem van Oranje en die ene zin in ons volkslied zijn niet de enige zaken die de Oranjes met Duitsland verbinden. Er zijn namelijk veel huwelijkspartners van Duitse komaf. Bekende voorbeelden zijn prins Bernhard en prins Claus. Ook koningin Emma (de tweede echtgenote van koning Willem III) was Duits, net als Sophie van Württemberg, die trouwde met koning Willem II. Prins Hendrik, de man van koningin Wilhelmina, had eveneens Duitse wortels.
Lees verder onder de foto's.
Er was veel commotie rond het huwelijk van prinses Beatrix en de Duitse jonkheer Claus von Amsberg. De Tweede Wereldoorlog lag bij veel mensen nog vers in het geheugen en dat de toekomstige prins-gemaal Duits was, schoot bij velen in het verkeerde keelgat. Er volgden protesten, al werd Claus later wel omarmd door het Nederlandse volk. Zijn Duitse achtergrond liet prins Claus niet los.
Tekst gaat hieronder verder.
In een interview vertelde koning Willem-Alexander dat Claus “er altijd mee bezig is geweest”. Volgens de koning zei hij over de Holocaust: “de verschrikkingen waartoe een mens in staat is tegenover een ander volk, alleen op basis van geloof of ras”. Claus zou daarbij hebben gezegd: “Daar ben ik altijd mede-verantwoordelijk voor. Tot op mijn laatste dag.” En ook: “Ik ben een wereldburger, ik ben een Europeaan, maar als Duitser draag ik mede-verantwoordelijkheid – ook al heb ik er niets mee te maken gehad – voor de Holocaust.”
Koning Willem-Alexander zal tijdens het staatsbezoek makkelijk met de bondspresident kunnen spreken, want hij spreekt vloeiend Duits. En dat is hem niet met de paplepel ingegoten. Thuis werd er namelijk – ondanks de Duitse afkomst van prins Claus – geen Duits gesproken. Prins Claus had na zijn huwelijk met prinses Beatrix afgesproken om thuis geen andere taal dan Nederlands te spreken, zodat hij zich die taal zo snel mogelijk eigen kon maken.
Lees verder onder de foto's.
“Heel knap: hij heeft het volgehouden. Hij heeft thuis nooit meer iets anders dan Nederlands gesproken”, vertelde de toenmalige koningin Beatrix in een interview. Desondanks leerde koning Willem-Alexander Duits en heeft hij ook persoonlijk veel met Duitsland. “Wij hebben hier ook veel familie en vrienden, zijn privé ook vaak in deze omgeving en genieten er altijd van.”
Beeld: ANP
